full screen background image
شهرنشینی - پایدار - پذیرش استراتژی جهانی شهرهای پایدار پس از 2 سال - سامانه - آینده‌پژوهی - پویش محیطی - شهر تهران

انتشار دستور کار جدید شهری در اجلاس هبیتات ۳

139 بار دیده شده

حدود ۱۷۰ کشور در اختتامیه نشست «هبیتات ۳» در کیتو (اکوادور) به‌اتفاق آراء «دستور کار جدید شهری» را پذیرفتند. این دستور کار جدید شهری، استراتژی ۲۰ساله ملل متحد در خصوص شهرنشینی پایدار است.

این سند که بیش از ۴ ماه در دست مطالعه و بررسی بود و در ماه سپتامبر نهایی شده بود، در کیتو بدون تغییر مورد تصویب قرار گرفت. این دستور کار الزام‌آور نبوده و صرفاً چارچوب‌های جهانی را ارائه می‌کند که ماه گذشته توسط هر ۱۹۳ کشور عضو ملل متحد مورد توافق قرار گرفته بود.

این سومین بار در تاریخ جهان است که رهبران جهانی و متخصصان شهری گرد هم آمده‌اند تا در مورد شهرهای جهان به مباحثه بپردازند. میزبان رسمی این کنفرانس، رئیس‌جمهور اکوادور، بر تعهد کشورهای درحال‌توسعه بر هبیتات ۳ تأکید ویژه کرد و گفت دستور کار جدید شهری «برای اولین بار از کشورهای درحال‌توسعه می‌خواهد تا در این خصوص اقدام کنند.» با توجه به اینکه کشور اکوادور بر روی خط استوا قرار گرفته وی اضافه کرد: «تغییر در قلب جهان آغاز گردید.»

شهرنشینی - پایدار - پذیرش استراتژی جهانی شهرهای پایدار پس از 2 سال - سامانه - آینده‌پژوهی - پویش محیطی - شهر تهران

چند روز قبل‌تر، دبیر کل هبیتات ۳، این موضوع را به روزنامه‌نگاران خاطرنشان کرد که دستور کار جدید شهری یک پیمان‌نامه نیست بلکه صرفاً مجموعه‌ای از خطوط راهنما و راهبردها است که مسئولیت و وظایف دولت‌ها را نشان می‌دهد. بسیار مهم است که شهرها دستور کار جدید شهری را منتشر کرده و اشاعه دهند. وی با توجه به نیاز به پیاده‌سازی این توافق‌نامه در سطوح مختلف ملی اضافه کرد که «نه‌فقط دولت‌های مرکزی بلکه دولت‌های محلی نیز به‌تنهایی نمی‌توانند به حل تمامی مشکلات شهرنشینی بپردازند.»

بعد از امضای دستور کار جدید شهری توسط دولت‌ها، از شهرهای جهان خواسته شد تا این دستور کار جدید شهری را در سطح داخلی و محلی و از طریق شوراهای شهرهای خود نیز بپذیرند و اجرایی کنند.

شهردار شهر کیتو، از فرصت سخنرانی خود برای تبیین اهمیت دولت‌ها و مقامات محلی که نقش آن‌ها در هبیتات ۳ در سخنرانی دولتمردان به‌خوبی مورد تأکید قرار نگرفته بود، استفاده کرد.  جلسات اجلاس به‌گونه‌ای تنظیم شده بود که به‌جای انجام مناظره، جلسات سخنرانی انفرادی برگزار می‌شد. وی افزود: «ما باید با احترام کامل به دموکراسی، فرآیند تمرکززدایی و افزایش اختیارات در سطح محلی را تقویت کنیم. برای انجام این کار به ابزارهای مالی و ابزارهای خط‌مشی‌گذاری عمومی نیاز داریم. بسیار مهم است که بر این مانع غلبه کنیم و بتوانیم به صندوق‌های توسعه ملی و بین‌المللی دست پیدا کنیم.»

انتشار دستور کار جدید شهری در اجلاس هبیتات 3

انتشار دستور کار جدید شهری در اجلاس هبیتات ۳

تاکید بر نقش دولت‌های محلی در توسعه پایدار و عادلانه شهرها

دستور کار جدید شهری با واکنش‌های متفاوتی در کیتو مواجه شد. این سند ۲۴ صفحه‌ای به خاطر تمرکز بر نقش کلیدی دولت‌های محلی در خصوص راهبری توسعه شهری بر مبنای عدالت و حقوق شهروندی و همچنین به خاطر استفاده از اصول برنامه‌ریزی برای ایجاد شهرهایی که از لحاظ زیست‌محیطی، اجتماعی و مالی پایدار هستند، مورد استقبال و تمجید واقع شد. همچنین اقدامات انجام گرفته پیش از برگزاری هبیتات ۳ به‌طوری ویژه در تغییر دادن دیدگاه‌های ملی و بین‌‌المللی در خصوص فرآیند شهرنشینی به‌عنوان ابزاری برای دستیابی به این اهداف مؤثر بود. همچنین بر اساس اذعان سازمان دهندگان این اجلاس، زمان دوساله‌ای که صرف آماده‌سازی این اجلاس شده بود باعث شد تا با مشارکتی بی‌نظیر، حجم گسترده‌ای از اطلاعات و داده‌ها جمع‌آوری شده و مقادیر قابل‌توجهی تحقیق و پژوهش در خصوص الگوهای فعلی و آتی شهرنشینی حاصل گردد.

 این دستور کار جدید شهری به خاطر ضعف در زمینه عدم ارائه اقدامات ویژه و خاص- علاوه بر تعیین خطوط راهنمای کلی- و همچنین به دلیل فقدان شاخص‌ها و مکانیسم‌های پایش فرآیند پیاده‌سازی آن مورد انتقاد جدی قرار گرفت. یکی از موضوعات کلیدی که در هبیتات ۳ مسکوت ماند و تصمیمی در خصوص آن اتخاذ نگردید، موضوع مکانیسم بازنگری بود که موضوعی پیچیده و بحث‌برانگیز است و در سال آتی توسط مجمع عمومی سازمان ملل مورد بحث واقع خواهد شد.

شاید بتوان گفت مهم‌ترین نقطه ضعف این دستور کار، عدم پیوستگی آن با سایر توافق‌نامه‌های توسعه‌ای که در سال گذشته نهایی شدند- ازجمله اهداف توسعه پایدار و توافقنامه پاریس در خصوص تغییرات آب و هوایی- بود. درحالی‌که به نظر می‌رسد یکی از نقاط قوت این دستور کار جدید شهری، ایجاد یک نقشه راه روشن برای پیاده‌سازی این دو توافقنامه بود اما در واقع می‌توان گفت که حداقل تا این مرحله از کار چنین دستاوردی حاصل نشده است.

این امر نگرانی‌هایی در خصوص حرکت سیاسی‌ای که این دستور کار جدید شهری می‌تواند ایجاد کند، به وجود آورده است. اهداف توسعه پایدار و توافقنامه پاریس مورد موافقت و پذیرش دولت‌ها و بخش خصوصی قرار گرفتند و روشن نیست که ناتوانی در برقراری اتصال بین توافقنامه جاری با این دو توافقنامه چگونه اجرای آن را تحت تأثیر قرار خواهد داد. اگرچه مباحث سیاسی در خصوص شهرنشینی در طول دوران برگزاری اجلاس هبیتات ۳ بسیار کامل و پربار بود اما در نهایت تعداد اندکی چهره‌ سیاسی ارشد در اجلاس کیتو شرکت کردند.

تخمین زده می‌شود که حدود ۳۰ هزار نفر در این اجلاس ۴ روزه شرکت کردند که ۱۰ هزار نفر از ایشان از خارج از اکوادور آمده بودند. همچنین ده‌ها هزار از مردم نیز برای تماشای نوآوری‌های شهر ارائه شده مانند «خانه‌های بامبو» و «خیایان‌های نقاشی‌شده» به خیابان‌های اطراف محل برگزاری کنفرانس آمده بودند.

یکی از اساتید دانشگاه پنسیلوانیا در راستای این کنفرانس گفت: «اکنون باید بتوانیم از فرصتی که در این کنفرانس ایجاد شده استفاده نماییم، ما می‌دانیم که برای پیاده‌سازی این دستور کار جدید شهری، باید کار سختی را آغاز نماییم. ما نمی‌توانیم بیش از این منتظر بمانیم. ما با پیام دریافتی از دبیر کل سازمان ملل متحد مبنی بر اینکه جنگ توسعه پایدار در شهرها یا پیروز می‌شود و یا منجر به شکست می‌شود، به خانه‌هایمان برمی‌گردیم.»




پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *