full screen background image

پویش محیطی – درباره سامانه پویش محیطی

سامانه پویش محیطی شهر تهران به دنبال تأمین هوشمندی راهبردی سازمان‌های مرتبط با مدیریت شهری از طریق کسب اطلاعات مناسب در زمان مناسب است. اغلب سازمان‌ها و نهادهای پیشرو دنیا به دنبال کسب اطلاعات از تجارب و یافته‌های شهرها و سازمان‌های توسعه‌یافته و تراز اول دیگر هستند. شهرداری تهران نیز به‌عنوان سازمانی که به دنبال بهبود عملکرد و ارتقاء اثربخشی فعالیت‌های خود است به دنبال استفاده از تجربیات موفق و اطلاعات و اخبار آخرین نوآوری‎های سایر شهرهای جهان است. این مسئله ابداً به معنای تجویز نسخه‌های غربی و بعضاً شرقی برای شهر تهران نیست بلکه ناظر بر یادگیری پرشتاب از دیگران به‌قصد پرهیز از اختراع دوباره چرخ و اتخاذ/عدم اتخاذ راهبردهاي تجربه‌شده است.

شهرها همچون هر نهاد اجتماعی دیگری در خلأ قرار ندارند؛ بلکه یکسره تحت تأثیر پیشران‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی، فناورانه و زیست‌محیطی هستند که گاه‌وبیگاه تغییر جهت می‌دهند و یا شدت و ضعف آن‌ها تغییر می‌کند. اخیراً شتاب و تنیدی تغییرات محیطی تا آنجا پیش‌رفته است که برخی آینده‌پژوهان، عصر حاضر را دنیای Raplex نامیده‌اند که از دو واژه Rapid (سریع) و Complex (پیچیده) حاصل شده است. بنابراین امروزه بسیاری از سازمان‌های جهان با راه‌اندازی سامانه‌های پویش محیطی و دیده‌بانی خود را برای تغییرات آینده سازمان آماده می‌کنند.

تغییرات محیطی، چه آن‌هایی که جنبه تدریجی دارند و چه آن‌ها که اصطلاحاً «ناگهانی» از راه می‌رسند ایجاب می‌کند که نهادهای مدیریت شهری با تغییراتی ولو اندک در سیاست‌ها، راهبردها، اقدامات و بلکه چشم‌اندازهای بلندمدت خود، به آن‌ها واکنش دهند و نسبت به آن‌ها موضع مناسبی اتخاذ کنند، به‌گونه‌ای که بتوان «بقا» و در سطحی بالاتر «پویایی» شهرها را تضمین نماید. در کشور ما نیز همین وضعیت برقرار است؛ چه‌بسا مدیران ایرانی معتقدند با توجه به ماهیت سیاسی اقتصادی ایران، شدت تغییرات محیطی در کشورمان نسبت به بسیاری از کشورهای توسعه یافته نیز بیشتر است. مدیران شهری ایران نیز می‌توانند با راه‌اندازی سامانه‌های رصد و دیده‌بانی و انجام فرایندهای پویش محیطی، سازمان خود را برای تغییرات آینده حوزه شهری آماده سازند.


پویش محیطی فضای سبز

بنابراین سامانه پویش محیطی با مطالعه و نشر آخرین اخبار و رویدادها از تجربیات موفق و نوآوری‌های شهرهای جهان به دنبال ارتقاء سطح دانش مدیران و متخصصین شهری و بهبود عملکرد مجموعه مدیریت شهری است. طبیعتاً شهرهای مختلف جهان دارای ویژگی‌های منحصر به فرد جغرافیایی، اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی و … هستند و برای استفاده از تجربیات جهانی باید بومی‌سازی این تجربیات مدنظر باشد. اما به طور کلی می‌توان گفت کلان‌شهرهای جهان دارای مشکلاتی از قبیل ترافیک سنگین، دفع و بازیافت پسماند، تصفیه فاضلاب، هویت شهری، معضلات نمای شهری، حمل و نقل عمومی، امینیت و … هستند که می‌توان از تجربیات موفق کلان‌شهرهای ایده‌هایی برای بهبود عملکرد و انجام اقدامات نوآورانه در شهر تهران استفاده کرد.

برخی از خروجی‌های سامانه پویش محیطی شهر تهران

سامانه پویش محیطی شهر تهران علاوه بر خروجی‌های ملموس و رسمی، خروجی‌های ناملموس و نتایجی را به همراه دارد که گاها از خروجی‌های رسمی این سامانه بسیار مهم‌ترند. این خروجی‌های ناملموس شامل موارد ذیل می‌باشند:

  • شبکه‌سازی میان مدیران و کارشناسان دست‌اندر‌کار توسعه تهران، و ایجاد ارتباط بین حلقه‌های این شبکه
  • آگاهی بخشی و ایجاد حس مشترک بین ذینفعان نسبت به فرصت‌ها و تهدیدهای آینده تهران
  • کمک به تعیین اولویت‌های پژوهشی در محدوده شهر تهران
  • پرهیز از اتلاف منابع شهری با تکیه‌بر خرد جمعی جهانی و درس گرفتن از تجارب موفق سایر کلان‌شهرها
  • کمک به پیش‌دستی و پرهیز از غافلگیری نهاد مدیریت شهری نسبت به تغییر و تحولات آتی شهر